تلفن همراه ارسال مطلب درباره ما خبرخوان خانه
 


شماره خبر :٥٠٩٥٢٩ 

  تاریخ انتشار خبر : 1395/09/15    ا   ١١:٠٧
 
اندر احوالات برجام
صد البته تمدید مجدد تحریم‌ها در این شرایط خوشحالی ندارد، بلکه می‌بایست به فکر فرو رفت. چه شده که جنابان هاشمی، روحانی، علی لاریجانی و ظریف، با وجود تجربه‌های متعدد مدیریتی و دیپلماتیک، این چنین ساده‌انگارانه رفتار کرده و خروجی فعالیتهایشان این چنین شده است؟ برای ما ناراحت کننده است که آخرین خروجی عملکردی جناب هاشمی با بیش از ۷۵ سال عمر و تجارب مختلف، اینچنین سیاه باشد.

بعد از تصویب تمدید تحریم‌های ایران به مدت ۱۰ سال، آینده برجام در ابهام فرو رفته است. سوال مهم این روزها این است که آیا اصولا مذاکرات هسته‌ای لزومی داشته و یا نه؟

واقعیت این است که تحریم‌های بسیار زیادی توسط دولت دموکرات آمریکا بر ایران اعمال شده بود که زندگی را بر مردم بسیار سخت کرده بود. بنابراین انجام مذاکرات هسته‌ای، موضوعی منطقی به نظر می‌رسید. حال سوال این است که چرا نتیجه این مذاکرات با وعده‌های دولت روحانی فاصله بسیار دارد، و در حالی که هنوز که اولین سالگرد اجرای برجام فرانرسیده، باید فاتحه‌اش را خواند؟

واضحا قرارداد هسته‌ای، از لحاظ حقوقی دارای اشکالات متعددی است. برای الزام ایران به انجام تعهداتش، جریمه‌های متنوع در نظر گرفته شده، ولی عملا جریمه‌ای برای الزام طرفهای مقابل به انجام تعهداتشان در نظر گرفته نشده است.

در چراییِ اشکالات برجام، و اینکه چرا از ابتدا قرارداد خوبی تهیه نشده بود به دلایل مختلفی می‌توان اشاره کرد:

۱- ساده انگاری: روحانی ادعا میکرد حقوقدان(؟) است و تجربه دیپلماتیک و بین المللی دارد. ظریف نیز تحصیلات حقوق بین‌الملل دارد و تجربه بین المللی قابل توجهی دارد. لیکن با همه این وجود، اشکالات متعدد حقوقی در برجام وجود دارد.

ساده انگاری روحانی و تیم مذاکره کننده از اینجا شروع شد که دولت بیشتر مشغول تعریف از برجام بود تا اینکه عملا مشغول بررسی مفاد قرارداد باشد.

در حالی که کشورهای مختلفی در حال جاسوسی از مذاکرات بودند، صحبت کردن از مفاد قرارداد در پشت تلفن (و البته به زبان سرخه‌ای!) نمونه دیگری از ساده‌انگاری دولت بود.

نهایتا در اثبات ساده‌انگاری دولت همین بس که حال که کنگره آمریکا تمدید تحریم‌ها را تصویب کرده، دولت هیچ برنامه مشخصی (پلن B) برای چنین روزهایی پیش‌بینی نکرده است. در حال حاضر دولت هیچ برنامه‌ای برای چرخش اقتصاد ندارد و هسته‌ای را هم به این راحتی‌ها نمی‌تواند به حالت قبل برگرداند. گرفتن غرامت برای کارهای انجام شده که پیش کش.

۲- بی‌تدبیری: روحانی بارها احتیاج شدید خود به برجام را علنی کرد. مثلا آب خوردن! و آلودگی هوا را هم به برجام ربط می‌داد. این نوع رفتار سخیف، سیگنالهای بدی را به طرف مقابل می‌داد که نهایتا باعث توقع بیشتر طرفهای مقابل شد.

۳- غرور و بی‌ادبی: روحانی و تیم مذاکره کننده علاقه‌ای به شنیدن صحبت منتقدین نداشتند. بطور مشخص روحانی، به جای شنیدن صحبت منتقدین، به آنها القاب زشت نسبت می‌داد: نفهم، کودک، ترسو و لرزو، حواله دادن به جهنم و... تنها بخش کوچکی از بی‌ادبی‌های رییس جمهور در ملا عام بود. در حالی که منتقدین اشکالات حقوقی برجام را به دولت تذکر می‌دادند، دولت با بی‌ادبی پاسخشان را می‌داد.

این نوع رفتار روحانی به جایی رسید که نهایتا وی به مقام "بی‌ادب‌ترین رییس دولت پس از انقلاب" نائل شد.

اگرچه می توان دلایل دیگری برای ناکامی دولت در مذاکرات هسته‌ای عنوان کرد، لیکن نباید نقش خوش‌باوری جناب هاشمی و تصور رویاگونه ایشان از مذاکرات هسته‌ای، و شیرین کاری علی لاریجانی در تصویب ۲۰ دقیقه‌ای‌ برجام را نیز نادیده گرفت.

نتیجه فعالیت بزرگان مملکت در چند سال گذشته را می‌توان در تعطیل شدن فعالیت های غنی‌سازی، رکود اقتصادی، بیکاری شدید و بخصوص بیکاری جوانان تحصیلکرده، جریمه ۱۸ میلیارد دلاری قرارداد کرسنت، پرداخت حقوق‌های نجومی، اختلاس ۸ هزار میلیاردی و... خلاصه کرد.

صد البته تمدید مجدد تحریم‌ها در این شرایط خوشحالی ندارد، بلکه می‌بایست به فکر فرو رفت. چه شده که جنابان هاشمی، روحانی، علی لاریجانی و ظریف، با وجود تجربه‌های متعدد مدیریتی و دیپلماتیک، این چنین ساده‌انگارانه رفتار کرده و خروجی فعالیتهایشان این چنین شده است؟ برای ما ناراحت کننده است که آخرین خروجی عملکردی جناب هاشمی با بیش از ۷۵ سال عمر و تجارب مختلف، اینچنین سیاه باشد.

آری باید تجارب برجام کتاب شود، تا فرزندان‌مان در تاریخ بخوانند که غرور و نخوت، خاموش کردن صدای منتقدین و توهین به آنان، ساده انگاری و بی‌تدبیری چه می‌تواند بر سر مملکت بیاورد.

* مجتبی رضاخواه دانشجوی دکترای اقتصاد دانشگاه ماینز کلرادو آمریکا

 
برای این خبر نظری ثبت نشده است
نظر شما
نام :
ايميل : 
*نظرات :
متن تصویر را وارد کنید:
 

خروج




طلیعه پیروزی

طلیعه پیروزی

×
حجت الاسلام و المسلمین پناهیان در حسينه امام خميني

حجت الاسلام و المسلمین پناهیان در حسينه امام خميني

×